„Tyran wstał – Herod! – Panie, cała Polska młoda wydana w ręce Heroda” – interpretacja Widzenia Księdza Piotra ostatnidzwonek.pl
      Dziady | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dziady

„Tyran wstał – Herod! – Panie, cała Polska młoda wydana w ręce Heroda” – interpretacja Widzenia Księdza Piotra

Widzenie Księdza Piotra jest rozbudowanym porównaniem – przebieg historii polskiego narodu zostaje porównany do losów Chrystusa, znanych z Ewangelii. W całości wizji można wyróżnić grupy obrazów, stanowiących niezwykle plastyczne i wizualne odpowiedzi na kolejno stawiane kwestie przez bernardyna. Cechą szczególną tej sceny będzie pytajna forma zwrotów, rozpoczynających każdą z trzech grup obrazów, składających się na Widzenie Księdza Piotra. Budowa wizji jest zadziwiająco zdyscyplinowana i logiczna, rozwija się w jednym kierunku, przynoszącym wzrost skali znaczenia zbiorowości narodowej.

Wstępem do wizji jest krótki czterowiersz, kończący prawdopodobnie cichą i długą modlitwę Księdza Piotra, który pokornie leży krzyżem przed obliczem Stwórcy. Świadomość nikłości istnienia zostaje potwierdzona słowami „jestem prochem i niczem”. Dopiero po tym zwraca się do Boga, jeszcze raz podkreślając swoją znikomość:

„Ja, proch, będę z Panem gadał”.

Już w pierwszych słowach wizji następuje bezpośrednia konfrontacja ostatniego okresu Polski – z obrazem króla Heroda, przywołującym czas odległy, wyznaczający początki nowej ery po narodzinach Jezusa. W ten sposób nastąpiło wejście w okres wspólny wszystkim czasom historycznym.

Ksiądz Piotr zadaje pierwsze pytanie: „Co widzę”. Opisuje obraz dróg, którymi ciągną kibitki z więźniami, otwierając jednocześnie długą i dalekosiężną drogę rozwoju perspektywy wizyjnej. Owe „długie, białe, drogi krzyżowe” mają charakter symboliczny. Świadczą o moralnej czystości i przeczuciu, że wszystkie są jedyną możliwą drogą – drogą niesienia krzyża na miejsce kaźni. Oznaczają również proces dezintegracji materii narodowej. Ten obraz wizji bernardyna zaczyna się od wizji generalnie, bo jeszcze nie indywidualnie i bez wzmianki o Polakach i Polsce, scharakteryzowanego procesu rozpadu narodu. Dotychczasowy byt popada w stan śmierci, by odrodzić się na nowo, bowiem śmierć jest konieczna do zmartwychwstania. Po tym następuje swoista aluzja do rozproszenia polskich skazańców:


„Patrz! Po drogach tłum leci wozów […] to nasze dzieci”.

Pojawia się kolejne pytanie:

„I dasz ich wszystkich wygubić za młodu,
I pokolenie nasze zatracisz do końca?”


Obraz ten to metafora męczeństwa polskiego jako męczeństwa Chrystusowego. Narodziny Zbawiciela wiązały się z rzezią dzieci z rozkazu Heroda, który pragnął unicestwić nowonarodzonego Mesjasza. Jest to także przygotowanie narodu do ofiarnej śmierci i odrodzenia. Bernardyn składa naród w ofierze Bogu. Dostrzega jedno dziecię, które uszło z rąk oprawców i to właśnie ono jest poszukiwanym przyszłym obrońcą i wskrzesicielem narodu. Ponownie następuje tu analogia do Jezusa. W przypadku wizji Księdza Piotra dziecię ma znaczenie bardziej rozbudowane. To duch materii narodowej, której nie zdołał zniszczyć Herod – car. Jej aktywna moc nazywana zostaje „geniuszem narodu”.

Kapłan zadaje trzecie pytanie. W sytuacji, kiedy pojawił się „wskrzesiciel narodu”, co zawierało w sobie optymistyczny znak, ale zarazem pełną goryczy ukrytą zapowiedź nieuchronnej śmierci przed wskrzeszeniem, prosi on o przyspieszenie nadejścia oczekiwanego zbawiciela:

„Panie! Czy przyjścia jego nie raczysz przyspieszyć?
Lud mój pocieszyć?”.


Wizję nadejścia wskrzesiciela, którego imię ukryte pod postacią tajemniczej cyfry „czterdzieści i cztery”, otwierają znamienne słowa: „Nie! Lud wycierpi!”. Jest to jednocześnie znak tego, co nastąpi, ale też potwierdzenie konieczności cierpienia dla uzyskania zbawienia. Następuje kolejny obraz. Motłoch, składający się z tyranów, rzuca się na naród i chwyta go. Areną pojmania jest Europa, która staje się trybunałem. Przed nim zostaje postawiona Polska tak, jak przed wiekami Jezus został postawiony przed Piłatem.

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Szybki test:

W III cz. „Dziadów” Polska zostaje postawiona przed trybunałem, którym jest:
a) Gwiazda Odwieczna
b) Anielski Zastęp
c) Trójca Święta
d) Europa
Rozwiązanie

Liber Mundi to:
a) Księga Proroctw
b) Księga Świata
c) Księga Rodzaju
d) Księga Życia
Rozwiązanie

W III cz. „Dziadów” w widzeniu Księdza Piotra konfrontacja ostatniego okresu Polski – z obrazem króla:
a) Heroda
b) Salomona
c) Narona
d) Dawida
Rozwiązanie

Więcej pytań

Zobacz inne artykuły:

Dziady cz. I
„Dziady” cz. I - streszczenie szczegółowe

Dziady cz. II
„Dziady”cz. II - streszczenie szczegółowe
Czas i miejsce akcji oraz wątki w „Dziadach cz. II”
Ludowość w „Dziadach cz. II”
„Dziady cz. II” - charakterystyka postaci
„Dziady cz. II” jako synteza dramatu romantycznego i antycznego
„Ciemno wszędzie, głucho wszędzie, Co to będzie, co to będzie?” – obrzęd dziadów i jego funkcja w dramacie
„Słuchajcie i zważcie u siebie, Że według Bożego rozkazu…” – prawdy moralne głoszone przez duchy w II cz. „Dziadów”
Plan wydarzeń „Dziadów cz. II”

Dziady cz. III
„Dziady” cz. III - streszczenie szczegółowe
Czas i miejsce akcji oraz wątki w III cz. „Dziadów”
„Polska – Chrystusem narodów” czy „Polska – Winkelriedem narodów” – dwie koncepcje mesjanizmu
„Dziady” cz. III jako dramat romantyczny i arcydramat polski
Interpretacja Wielkiej Improwizacji - „Nazywam się Milijon – bo za miliony kocham i cierpię katusze”
Martyrologia narodu polskiego w III cz. „Dziadów” - „I śledztwo, i sąd cały toczy się tajemnie”
Struktura i konstrukcja świata przedstawionego W III części „Dziadów”
Obraz społeczeństwa polskiego w III cz. „Dziadów” - „Nasz naród jest jak lawa…”
„Wznoszę się! Lecę! Tam na szczyt opoki” interpretacja Małej Improwizacji
„Ach łotry, szelmy, ach łajdaki” – obraz społeczeństwa rosyjskiego w III cz. „Dziadów”
„Tyran wstał – Herod! – Panie, cała Polska młoda wydana w ręce Heroda” – interpretacja Widzenia Księdza Piotra
„Róża, ta róża żyje! Wstąpiła w nią dusza.” – Widzenie Ewy – interpretacja sceny IV dramatu
Plan wydarzeń III cz. „Dziadów”
„Dziady” cz. III - charakterystyka postaci

Dziady cz. IV
„Dziady” cz. IV - streszczenie szczegółowe
Czas i miejsce akcji oraz wątki w IV cz. „Dziadów”
Portret tragicznego kochanka i romantycznego bohatera z IV części Dziadów
„Dziady cz. IV” - charakterystyka postaci
Biografia romantycznego kochanka, zamknięta w trzech godzinach: miłości, rozpaczy i przestrogi
„Kobieto! Puchu marny! Ty wietrzna istoto” – „Dziady” cz. IV jako romantyczne studium miłości
Spór światopoglądowy – polemika Gustawa – romantyka z Księdzem – racjonalistą
Plan wydarzeń IV części „Dziadów”

Inne
Życiorys Adama Mickiewicza
Geneza „Dziadów” Mickiewicza
Motywy literackie w „Dziadach” Mickiewicza
Najważniejsze inscenizacje „Dziadów”
Ballada „Upiór” - interpretacja
Mickiewicz - kalendarium twórczości
Życie i twórczość Adama Mickiewicza - kalendarium
Opinie wybitnych o Mickiewiczu
Najważniejsze cytaty „Dziadów”
Bibliografia





Tagi:
• Dziady Adam Mickiewicz • Adam Mickiewicz - Dziady • Dziady Mickiewicza • Obraz społeczeństwa polskiego w Dziadach • Charakterystyka warstw społecznych w Dziadach • Społeczeństwo polskie w Dziadach • Martyrologia narodu polskiego w Dziadach • Wielka Improwizacja • Dziady - Wielka Improwizacja interpretacja • Streszczenie Dziadów • Dwie koncepcje mesjanizmu • Mała Improwizacja • Prawdy moralne w Dziadach • Moralność w Dziadach • Biografia bohatera romantycznego • Bohater romantyczny • Społeczeństwo rosyjskie w Dziadach • Widzenia Księdza Piotra - interpretacja • Dziady - cytaty • Mała Improwizacja - intrpretacja • Trzy godziny: rozpaczy, miłości i przestrogi w IV części Dziadów • Opracowanie Dziadów • Dziady cz. I • Dziady cz. II • Dziady cz. III • Dziady cz. IV • Warstwy społeczne w Dziadach • Gustaw - Konrad - charakterystyka • Charakterystyka Gustawa - Konrada • Ksiądz Piotr