„Róża, ta róża żyje! Wstąpiła w nią dusza.” – Widzenie Ewy – interpretacja sceny IV dramatu ostatnidzwonek.pl
      Dziady | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dziady

„Róża, ta róża żyje! Wstąpiła w nią dusza.” – Widzenie Ewy – interpretacja sceny IV dramatu

Badacze i interpretatorzy Dziadów cz. III dostrzegali w scenie Widzenia Ewy wprowadzenie w wizję Księdza Piotra poprzez ostatni obraz – Ostatniej Wieczerzy Chrystusa przed pojmaniem i męką. Jest jeszcze jedna, bardziej doniosła rola tej sceny dramatu – Mickiewicz, wykorzystując szereg symbolicznych odwołań przeniósł akcję dzieła na plan mistyczny, w którym dokonała się pełna przemiana głównego bohatera, Konrada. W ten sposób Widzenie Ewy staje się ogniwem, łączącym ideowy tok III części Dziadów, zajmującym szczególne miejsce między upadkiem Konrada po Wielkiej Improwizacji, a podniesieniem krzyża z ukrzyżowaną Ojczyzną w scenie następnej.
[sr]„Może rola pauzy kojącej, niebiańsko radosnej […] jest główną funkcją sceny Widzenia Ewy.” – pisze Juliusz Kleiner – „Idylla anielstwa dziecięcego – oto temat sceny IV”
W scenie IV charakterystyczny jest kontrast do Wielkiej Improwizacji. Aniołowie śpiewają nad śpiącą Ewą, „nad prostaczkiem cichym i czystym”. Już tu można dostrzec kolejną funkcję Widzenia Ewy – ma ona wskazać prawidłową postawę i właściwą drogę do wejrzenia w oblicze Boga. Jest to zupełnie inna droga niż ta, którą obrał Konrad. Pyszny i wznoszący się ponad innych poeta nie dotarł przez oblicze Stwórcy, choć wzbił się ku Niemu. Natomiast do małej, cichej Ewy Bóg sam zstąpił z niebiańskich wysokości.

Ewa jest przeciwieństwem pełnego pychy i indywidualizmu Konrada. Jest prostoduszna i niewinna, a aniołowie nazywają ją „braciszkiem miłym” i „czystym i cichym kochankiem”. W jej przypadku zło, tak bardzo zaznaczające swoją obecność w wypowiedzi nieprzytomnego buntownika, milczy.

Widzenie Ewy rozpoczyna się od symbolicznego obrazu, w którym dziewczyna rozpoznaje kwiaty ze swojego ogródka. Zerwała je poprzedniego dnia, aby przystroić nimi wizerunek Najświętszej Panienki. Z ozdobionego obrazu zstępuje Matka Boska, a Jezus, odwzajemniając prezent Ewy, także podarowuje jej wianek. W wielu kulturach wianek jest znakiem o magicznej mocy – ma charakter obrzędu, podczas którego następują zaślubiny pary kochanków. W przypadku Ewy i Jezusa symbol wieńczenia jest obustronny – dziewczyna wcześniej ozdobiła obraz wiankiem z kwiatów, a teraz Chrystus ofiarował jej swój wianek. W tym obrazie z Widzenia Ewy następują swoiste i mistyczne zaślubiny nieba i ziemi, a niewinna dziewczyna zostaje wybrana na oblubienicę Pana.


W kolejnej odsłonie – ożywającej Róży – następuje akt odrodzenia Konrada – poety, a jego kulminacyjny moment odbywa się na sercu dziewczyny. Zdumiona Ewa zauważa, że z Róży bije dziwny ogień. Gdy ta zwraca się do niej słowami „Weź mnie na serce”, aniołowie odlatują do nieba. Jest to znak, że kończy się pewien proces – proces odrodzenia duszy Konrada.

Buntowniczy poeta dojrzewa do zrozumienia prawdy poza sceną dramatyczną utworu, znikając z oczu odbiorcy. Właśnie wtedy odbywa się proces w jego duszy. Mickiewicz jednak nie usunął głównego bohatera całkowicie z akcji dramatu. Przenosi Konrada na plan metaforyczny i ukazuje go jako Różę. Róża w wielu kulturach jest symbolem osiągającej dojrzałość duszy. Pod postacią Róży Konrad odradza się jako zupełnie nowy człowiek. To odrodzenie zapowiadają słowa aniołów, skierowane do Księdza Piotra: „Wniosłeś pokój w dom pychy”. Konrad po klęsce Wielkiej Improwizacji pozostaje zawieszony między dwoma światami: realnym i metafizycznym. Ponownie pojawia się w ostatniej scenie dzieła, lecz jest już osobą o zupełnie innej naturze.

Dopiero analiza Widzenia Ewy, sceny najczęściej pomijanej, uświadamia, że cała przemiana bohatera odbywa się na oczach odbiorcy dzieła. Wymaga jednak odczytania wielu symboli i metafor. Róża przemawia do Ewy jako mężczyzna, jako Konrad, zapowiadając, że złoży skronie na sercu dziewczyny. W tym momencie następuje swoista personifikacja Ewy – Ewa poprzez odwołanie do obrazu Ostatniej Wieczerzy staje się Polską. Polską, zaślubioną wcześniej Jezusowi.

strona:    1    2  


Szybki test:

Widzenie Ewy w III cz. „Dziadów” rozpoczyna się od symbolicznego obrazu, w którym dziewczyna rozpoznaje kwiaty ze swojego ogródka. Zerwała je poprzedniego dnia, aby przystroić nimi wizerunek:
a) Jezusa Odkupiciela
b) Najświętszej Panienki
c) Matki Bolesnej
d) Ducha Świętego
Rozwiązanie

Ewa staje się Polską w III cz. „Dziadów” poprzez odwołanie do obrazu:
a) Zmartwychwstania Pańskiego
b) Męki Pańskiej
c) Ukrzyżowania Pańskiego
d) Ostatniej Wieczerzy
Rozwiązanie

W III cz. „Dziadów” w „Widzeniu Ewy” Mickiewicz, wykorzystując szereg symbolicznych odwołań przeniósł akcję dzieła na plan:
a) magiczny
b) mistyczny
c) boski
d) transcendentalny
Rozwiązanie

Zobacz inne artykuły:

Dziady cz. I
„Dziady” cz. I - streszczenie szczegółowe

Dziady cz. II
„Dziady”cz. II - streszczenie szczegółowe
Czas i miejsce akcji oraz wątki w „Dziadach cz. II”
Ludowość w „Dziadach cz. II”
„Dziady cz. II” - charakterystyka postaci
„Dziady cz. II” jako synteza dramatu romantycznego i antycznego
„Ciemno wszędzie, głucho wszędzie, Co to będzie, co to będzie?” – obrzęd dziadów i jego funkcja w dramacie
„Słuchajcie i zważcie u siebie, Że według Bożego rozkazu…” – prawdy moralne głoszone przez duchy w II cz. „Dziadów”
Plan wydarzeń „Dziadów cz. II”

Dziady cz. III
„Dziady” cz. III - streszczenie szczegółowe
Czas i miejsce akcji oraz wątki w III cz. „Dziadów”
„Polska – Chrystusem narodów” czy „Polska – Winkelriedem narodów” – dwie koncepcje mesjanizmu
„Dziady” cz. III jako dramat romantyczny i arcydramat polski
Interpretacja Wielkiej Improwizacji - „Nazywam się Milijon – bo za miliony kocham i cierpię katusze”
Martyrologia narodu polskiego w III cz. „Dziadów” - „I śledztwo, i sąd cały toczy się tajemnie”
Struktura i konstrukcja świata przedstawionego W III części „Dziadów”
Obraz społeczeństwa polskiego w III cz. „Dziadów” - „Nasz naród jest jak lawa…”
„Wznoszę się! Lecę! Tam na szczyt opoki” interpretacja Małej Improwizacji
„Ach łotry, szelmy, ach łajdaki” – obraz społeczeństwa rosyjskiego w III cz. „Dziadów”
„Tyran wstał – Herod! – Panie, cała Polska młoda wydana w ręce Heroda” – interpretacja Widzenia Księdza Piotra
„Róża, ta róża żyje! Wstąpiła w nią dusza.” – Widzenie Ewy – interpretacja sceny IV dramatu
Plan wydarzeń III cz. „Dziadów”
„Dziady” cz. III - charakterystyka postaci

Dziady cz. IV
„Dziady” cz. IV - streszczenie szczegółowe
Czas i miejsce akcji oraz wątki w IV cz. „Dziadów”
Portret tragicznego kochanka i romantycznego bohatera z IV części Dziadów
„Dziady cz. IV” - charakterystyka postaci
Biografia romantycznego kochanka, zamknięta w trzech godzinach: miłości, rozpaczy i przestrogi
„Kobieto! Puchu marny! Ty wietrzna istoto” – „Dziady” cz. IV jako romantyczne studium miłości
Spór światopoglądowy – polemika Gustawa – romantyka z Księdzem – racjonalistą
Plan wydarzeń IV części „Dziadów”

Inne
Życiorys Adama Mickiewicza
Geneza „Dziadów” Mickiewicza
Motywy literackie w „Dziadach” Mickiewicza
Najważniejsze inscenizacje „Dziadów”
Ballada „Upiór” - interpretacja
Mickiewicz - kalendarium twórczości
Życie i twórczość Adama Mickiewicza - kalendarium
Opinie wybitnych o Mickiewiczu
Najważniejsze cytaty „Dziadów”
Bibliografia





Tagi:
• Dziady Adam Mickiewicz • Adam Mickiewicz - Dziady • Dziady Mickiewicza • Obraz społeczeństwa polskiego w Dziadach • Charakterystyka warstw społecznych w Dziadach • Społeczeństwo polskie w Dziadach • Martyrologia narodu polskiego w Dziadach • Wielka Improwizacja • Dziady - Wielka Improwizacja interpretacja • Streszczenie Dziadów • Dwie koncepcje mesjanizmu • Mała Improwizacja • Prawdy moralne w Dziadach • Moralność w Dziadach • Biografia bohatera romantycznego • Bohater romantyczny • Społeczeństwo rosyjskie w Dziadach • Widzenia Księdza Piotra - interpretacja • Dziady - cytaty • Mała Improwizacja - intrpretacja • Trzy godziny: rozpaczy, miłości i przestrogi w IV części Dziadów • Opracowanie Dziadów • Dziady cz. I • Dziady cz. II • Dziady cz. III • Dziady cz. IV • Warstwy społeczne w Dziadach • Gustaw - Konrad - charakterystyka • Charakterystyka Gustawa - Konrada • Ksiądz Piotr