Dziady | inne lektury | kontakt | reklama | studia
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dziady

Obraz społeczeństwa polskiego w III cz. „Dziadów” - „Nasz naród jest jak lawa…”

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Dorota Blednicka

Społeczeństwo polskie, przedstawione w dramacie, można najpełniej scharakteryzować słowami jednego z bohaterów dzieła, Wysockiego:

„[…] Nasz naród jest jak lawa,
Z wierzchu zimna i twarda, sucha i plugawa,
Lecz wewnętrznego ognia sto lat nie wyziębi;
Plwajmy na tę skorupę i zstąpmy do głębi”.


Warstwę zimną i plugawą stanowią ci, którzy nie interesują się losami narodu, wyrzekają się polskości w imię szeroko pojętego kosmopolityzmu. Płonące wnętrze uosabiają prawdziwi patrioci, którym nie są obojętne sprawy Polski i wykazują się ogromnym zaangażowaniem w obronie języka ojczystego. To rozwarstwienie społeczeństwa widoczne jest w scenie VII dramatu „Salon Warszawski”. Już w pierwszej chwili można dostrzec podział zebranego tam towarzystwa na dwie grupy: towarzystwo siedzące przy stolikach i kilka osób, stojących przy drzwiach. Drugą cechą odróżniającą ich od siebie jest język, w którym rozmawiają – towarzystwo stolikowe rozmawia po francusku, grupa przy drzwiach – po polsku.

Towarzystwo stolikowe składa się z osób wysoko postawionych: urzędników, dam, generałów, literatów i oficerów. Rozmawiają o tematach nieistotnych, przyziemnych, jak bale, które już nie są tak wspaniałe jak za czasów bytności Nowosilcowa w Warszawie. Uważają, że tylko on potrafił z prawdziwym rozmachem organizować zabawy, na „kształt obrazu”. Wymieniają uwagi na temat jakiegoś źle zorganizowanego i nudnego przyjęcia. Jedna z Dam stwierdza, że Rosjanin był potrzebny w mieście.

Mówią również o polskich wierszach, które uważają za nudne i nie rozumieją ich, choć znają polską mowę. Zachwalają modę francuską. Wysłuchują historii o uwolnieniu Cichowskiego, lecz tak naprawdę nie pojmują jej sensu. Szambelan uważa takie opowieści za niebezpieczne i opuszcza towarzystwo. Gdy Młoda Dama pyta, dlaczego nikt nie pisze o sprawach narodowych, Hrabia nazywa je „szpargałami”. Literaci wyjaśniają, że to wszystko jest zbyt świeże, by znalazło się na kartach dzieł. Ponadto Polacy, chlubiący się prostotą i gościnnością, nie lubią scen drastycznych i okropnych. Z żalem stwierdzają, że Polska ginie, ponieważ nie ma dworu w Warszawie, który by „sądził o smaku, piękności i sławie”. Zaczynają kłótnię polityczną, lecz nie dotyczy ona spraw narodowych.


Towarzystwo przy drzwiach, złożone z młodzieży i dwóch Starych Polaków, stanowi przeciwieństwo towarzystwa stolikowego. Rozmawiają o sprawach aktualnych, ważnych dla kraju. Poruszają temat prześladowań na Litwie, gdzie sytuacja przedstawia się gorzej niż w Polsce, ponieważ „tam krew się leje, od pałki i bata”. Krytykują zachowanie obecnej w salonie elity towarzyskiej, ich bezmyślność i z żalem stwierdzają, że tacy, jak tamci stoją na czele narodu. Są świadomi tego, że muszą trzymać się razem, łączyć, gdyż rozdzieleni zginą marnie.

Patriotami są również więźniowie, przetrzymywani przez Senatora, ofiary prześladowań i nieudowodnionego spisku. Są solidarni i niezłomni wobec swoich oprawców, pełni nienawiści do cara. W obliczu męczeństwa podczas przesłuchań wykazują się odwagą i ogromną przyjaźnią – wolą być katowani, niż wydać przyjaciół. Czasami decydują się na ostateczny krok – samobójstwo, jak wspomniany przez Adolfa Ksawery czy młodziutki Rollison. Są dumni ze swojej narodowości, bronią jej i nie dają się zniszczyć.

Scena VIII ukazuje jeszcze jedną grupę Polaków. Są to zdrajcy narodu, poplecznicy Senatora, którzy, żerując na ludzkim nieszczęściu, starają się mu przypodobać. To chyba najgorsza forma zdrady, jaką może przybrać społeczeństwo w obliczu klęski. Osoby takie, jak Pelikan i Doktor, wyrzekły się swojej narodowości poprzez zaprzedanie się rządowi carskiemu. Rywalizują o względy Nowosilcowa, są fałszywi i zakłamani. Każdy chce być pierwszy, byle tylko Senator zauważył ich starania i docenił je.

strona:    1    2  




Baza studiów
Kim chcesz zostać?

Szybki test:

Towarzystwo stolikowe w III cz. „Dziadów” rozmawia po:
a) francusku
b) rosyjsku
c) polsku
d) litewsku
Rozwiązanie

Zobacz inne artykuły:

Dziady cz. I
„Dziady” cz. I - streszczenie szczegółowe

Dziady cz. II
„Dziady”cz. II - streszczenie szczegółowe
Czas i miejsce akcji oraz wątki w „Dziadach cz. II”
Ludowość w „Dziadach cz. II”
„Dziady cz. II” - charakterystyka postaci
„Dziady cz. II” jako synteza dramatu romantycznego i antycznego
„Słuchajcie i zważcie u siebie, Że według Bożego rozkazu…” – prawdy moralne głoszone przez duchy w II cz. „Dziadów”
„Ciemno wszędzie, głucho wszędzie, Co to będzie, co to będzie?” – obrzęd dziadów i jego funkcja w dramacie
Plan wydarzeń „Dziadów cz. II”

Dziady cz. III
„Dziady” cz. III - streszczenie szczegółowe
Czas i miejsce akcji oraz wątki w III cz. „Dziadów”
Struktura i konstrukcja świata przedstawionego W III części „Dziadów”
Martyrologia narodu polskiego w III cz. „Dziadów” - „I śledztwo, i sąd cały toczy się tajemnie”
Interpretacja Wielkiej Improwizacji - „Nazywam się Milijon – bo za miliony kocham i cierpię katusze”
„Dziady” cz. III jako dramat romantyczny i arcydramat polski
„Polska – Chrystusem narodów” czy „Polska – Winkelriedem narodów” – dwie koncepcje mesjanizmu
Obraz społeczeństwa polskiego w III cz. „Dziadów” - „Nasz naród jest jak lawa…”
„Ach łotry, szelmy, ach łajdaki” – obraz społeczeństwa rosyjskiego w III cz. „Dziadów”
„Wznoszę się! Lecę! Tam na szczyt opoki” interpretacja Małej Improwizacji
„Róża, ta róża żyje! Wstąpiła w nią dusza.” – Widzenie Ewy – interpretacja sceny IV dramatu
„Tyran wstał – Herod! – Panie, cała Polska młoda wydana w ręce Heroda” – interpretacja Widzenia Księdza Piotra
„Dziady” cz. III - charakterystyka postaci
Plan wydarzeń III cz. „Dziadów”

Dziady cz. IV
„Dziady” cz. IV - streszczenie szczegółowe
Czas i miejsce akcji oraz wątki w IV cz. „Dziadów”
Portret tragicznego kochanka i romantycznego bohatera z IV części Dziadów
„Dziady cz. IV” - charakterystyka postaci
Biografia romantycznego kochanka, zamknięta w trzech godzinach: miłości, rozpaczy i przestrogi
Spór światopoglądowy – polemika Gustawa – romantyka z Księdzem – racjonalistą
„Kobieto! Puchu marny! Ty wietrzna istoto” – „Dziady” cz. IV jako romantyczne studium miłości
Plan wydarzeń IV części „Dziadów”

Inne
Życiorys Adama Mickiewicza
Geneza „Dziadów” Mickiewicza
Motywy literackie w „Dziadach” Mickiewicza
Najważniejsze inscenizacje „Dziadów”
Ballada „Upiór” - interpretacja
Życie i twórczość Adama Mickiewicza - kalendarium
Mickiewicz - kalendarium twórczości
Najważniejsze cytaty „Dziadów”
Opinie wybitnych o Mickiewiczu
Bibliografia





Tagi:
• Dziady Adam Mickiewicz • Adam Mickiewicz - Dziady • Dziady Mickiewicza • Obraz społeczeństwa polskiego w Dziadach • Charakterystyka warstw społecznych w Dziadach • Społeczeństwo polskie w Dziadach • Martyrologia narodu polskiego w Dziadach • Wielka Improwizacja • Dziady - Wielka Improwizacja interpretacja • Streszczenie Dziadów • Dwie koncepcje mesjanizmu • Mała Improwizacja • Prawdy moralne w Dziadach • Moralność w Dziadach • Biografia bohatera romantycznego • Bohater romantyczny • Społeczeństwo rosyjskie w Dziadach • Widzenia Księdza Piotra - interpretacja • Dziady - cytaty • Mała Improwizacja - intrpretacja • Trzy godziny: rozpaczy, miłości i przestrogi w IV części Dziadów • Opracowanie Dziadów • Dziady cz. I • Dziady cz. II • Dziady cz. III • Dziady cz. IV • Warstwy społeczne w Dziadach • Gustaw - Konrad - charakterystyka • Charakterystyka Gustawa - Konrada • Ksiądz Piotr