Dziady | inne lektury | kontakt | reklama | studia
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Dziady

„Dziady” cz. IV - streszczenie szczegółowe

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Dorota Blednicka

Przed laty ukochana zerwała małą gałązkę, którą posadził i podlewał łzami. Wspomina, że kolor włosów dziewczyny był podobny do barwy cyprysu. Na szyi nosi kosmyk z warkocza kochanki. Czuje jak włosy przenikają jego ciało niczym włosiennica.

Opowiada o swojej niewinnej miłości, która związała go na wieki z ukochaną niczym łańcuchem. Choć zostali rozdzieleni przez złych ludzi, nikt nie potrafi zniszczyć ich uczuć. Nie mogą być razem, dopiero śmierć ich połączy. Przypomina sobie dzień rozstania. Był jesienny wieczór, chodził po ogrodzie, nie mogąc znaleźć dla siebie miejsca, kiedy przy altanie dostrzegł ukochaną. Nie patrzyła mu w oczy, gdy powiadomił ją o wyjeździe, prosiła, żeby zapomniał. Chwycił jej dłonie i pocałował ją. Nie rozumie, dlaczego odeszła, czym ją wystraszył. Pożegnał dziewczynę słowami „bądź zdrowa!”, a ona zerwała dla niego gałązkę.

Ksiądz mówi, że rozumie ból mężczyzny, ale inni również tracą bliskich na zawsze. On pochował ukochaną żonę i pogodził się z jej stratą, uznając, że taka była wola Boga. Przybysz stwierdza, że żona duchownego była umarłą jeszcze przed śmiercią, w momencie, gdy dla męża wyrzekła się rodziny i przyjaciół. Oznajmia, że są różne rodzaje śmierci. Jedna jest pospolita i zabiera każdego człowieka. Mówi, że jest druga śmierć, łącząca dwoje zakochanych, straszniejsza od poprzedniej, ponieważ jest długa, bolesna i powolna. Taka właśnie śmierć ugodziła jego serce, zabijając marzenia o ukochanej. Jego wybranka, Maryla, żyje, cieszy się zdrowiem i tylko czasami, wspominając go, uroni kilka łez. Następnie dodaje, że jest jeszcze śmierć wieczna i być może on taką umrze. Ksiądz upomina Pustelnika, mówiąc, że jego grzechy dotyczą bardziej świata niż Boga. Dodaje, że człowiek jest stworzony dla dobra bliźniego i nie powinien popełniać samobójstwa. Młodzieniec przypomina sobie, że podobnymi słowami przemawiała do niego ukochana w dniu pożegnania. Ksiądz zarzuca mu, że nie stara się myśleć podobnie jak Maryla, która najwyraźniej ma także piękną duszę. Nadejdzie czas, kiedy będą mogli połączyć się na wieki, a Bóg wybaczy im namiętność.

Pustelnik jest zaskoczony, że Ksiądz domyślił się tajemnicy łączącej ich miłości, o której nie powiedzieli nawet najbliższym przyjaciołom. Pan domu wyjaśnia, że sam domyślił się wszystkiego, ponieważ jego zmysły są wyczulone na uczucia drugiej osoby.


Pustelnik opowiada o pierwszej nocy po poznaniu ukochanej. Nikomu nie wspomniał o spotkaniu. Na drugi dzień matka zapytała, co się z nim dzieje, bo przez sen wzdychał i modlił się do Najświętszej Panny. Wyznaje, że często teraz mówi przez sen, bo jego myśli są niespokojne. Wieczorami marzy o Maryli i dzięki tym myślom jest przy niej, lecz ma świadomość, że nie mogą być razem. Czasami głośno wymawia jej imię, kiedy ukochana pojawia się w wyobraźni. Obawia się, że źli ludzie podsłuchają go.

Wybija godzina dziesiąta, gaśnie jedna ze świec na stoliku. Młodzieniec mówi, że mają jeszcze dwie godziny. Powoli uspokaja się i patrzy przytomniej. Przeprasza, że zjawił się tak późno i wystraszył innych. Wyjaśnia wygląd swojego ubioru – został napadnięty na gościńcu i okradziony. Ksiądz dopytuje się, kto zgasił świecę. Pustelnik mówi, że Ksiądz stara się wszystko wytłumaczyć rozumem, lecz natura kieruje się swoimi prawami i ma tajemnice, których nie zrozumie nawet mędrzec.

Rozpoznaje, w czyim jest domu. Niegdyś był on dla niego niczym dom rodzinny, a duchownego traktował jak ojca. Zdziwiony Ksiądz przypatruje się przybyszowi i rozpoznaje w nim dawnego ucznia, Gustawa. Stara się dowiedzieć, gdzie do tej pory przebywał młodzieniec, dlaczego się nie odzywał po tym, jak nieoczekiwanie i bez wyjaśnień zniknął. Niegdyś był najlepszym uczniem, z którym wiązano spore nadzieje. Gustaw zarzuca, że to dawny nauczyciel go zabił, ponieważ nauczył go czytać, a on dzięki temu mógł poznać „piękne księgi”. To sprawiło, że ziemia stała się dla niego piekłem i rajem. Ksiądz nie dostrzega swojej winy i dodaje, że prosił Boga, by pozwolił mu przed śmiercią zobaczyć Gustawa, którego pokochał jak syna. Pragnie, aby młodzieniec odpoczął w jego domu.

strona:    1    2    3    4  




Baza studiów
Kim chcesz zostać?

Szybki test:

Piosenkę w IV cz. „Dziadów” - „Kto miłości nie zna, ten żyje szczęśliwy, I noc ma spokojną, i dzień nietęskliwy” śpiewa:
a) Pustelnik - Gustaw
b) Ksiądz
c) dziecko
d) Widmo
Rozwiązanie

Gość księdza w IV cz. „Dziadów” prosi o wskazanie mu:
a) „drogi życia”
b) „drogi wybawienia”
c) „drogi śmierci”
d) „drogi miłości”
Rozwiązanie

Pustelnik w IV cz. „Dziadów” ciągnie za sobą gałąź:
a) jedliny
b) limby
c) cisu
d) sosny
Rozwiązanie

Więcej pytań

Zobacz inne artykuły:

Dziady cz. I
„Dziady” cz. I - streszczenie szczegółowe

Dziady cz. II
„Dziady”cz. II - streszczenie szczegółowe
Czas i miejsce akcji oraz wątki w „Dziadach cz. II”
Ludowość w „Dziadach cz. II”
„Dziady cz. II” - charakterystyka postaci
„Dziady cz. II” jako synteza dramatu romantycznego i antycznego
„Słuchajcie i zważcie u siebie, Że według Bożego rozkazu…” – prawdy moralne głoszone przez duchy w II cz. „Dziadów”
„Ciemno wszędzie, głucho wszędzie, Co to będzie, co to będzie?” – obrzęd dziadów i jego funkcja w dramacie
Plan wydarzeń „Dziadów cz. II”

Dziady cz. III
„Dziady” cz. III - streszczenie szczegółowe
Czas i miejsce akcji oraz wątki w III cz. „Dziadów”
Struktura i konstrukcja świata przedstawionego W III części „Dziadów”
Martyrologia narodu polskiego w III cz. „Dziadów” - „I śledztwo, i sąd cały toczy się tajemnie”
Interpretacja Wielkiej Improwizacji - „Nazywam się Milijon – bo za miliony kocham i cierpię katusze”
„Dziady” cz. III jako dramat romantyczny i arcydramat polski
„Polska – Chrystusem narodów” czy „Polska – Winkelriedem narodów” – dwie koncepcje mesjanizmu
Obraz społeczeństwa polskiego w III cz. „Dziadów” - „Nasz naród jest jak lawa…”
„Ach łotry, szelmy, ach łajdaki” – obraz społeczeństwa rosyjskiego w III cz. „Dziadów”
„Wznoszę się! Lecę! Tam na szczyt opoki” interpretacja Małej Improwizacji
„Róża, ta róża żyje! Wstąpiła w nią dusza.” – Widzenie Ewy – interpretacja sceny IV dramatu
„Tyran wstał – Herod! – Panie, cała Polska młoda wydana w ręce Heroda” – interpretacja Widzenia Księdza Piotra
„Dziady” cz. III - charakterystyka postaci
Plan wydarzeń III cz. „Dziadów”

Dziady cz. IV
„Dziady” cz. IV - streszczenie szczegółowe
Czas i miejsce akcji oraz wątki w IV cz. „Dziadów”
Portret tragicznego kochanka i romantycznego bohatera z IV części Dziadów
„Dziady cz. IV” - charakterystyka postaci
Biografia romantycznego kochanka, zamknięta w trzech godzinach: miłości, rozpaczy i przestrogi
Spór światopoglądowy – polemika Gustawa – romantyka z Księdzem – racjonalistą
„Kobieto! Puchu marny! Ty wietrzna istoto” – „Dziady” cz. IV jako romantyczne studium miłości
Plan wydarzeń IV części „Dziadów”

Inne
Życiorys Adama Mickiewicza
Geneza „Dziadów” Mickiewicza
Motywy literackie w „Dziadach” Mickiewicza
Najważniejsze inscenizacje „Dziadów”
Ballada „Upiór” - interpretacja
Życie i twórczość Adama Mickiewicza - kalendarium
Mickiewicz - kalendarium twórczości
Najważniejsze cytaty „Dziadów”
Opinie wybitnych o Mickiewiczu
Bibliografia





Tagi:
• Dziady Adam Mickiewicz • Adam Mickiewicz - Dziady • Dziady Mickiewicza • Obraz społeczeństwa polskiego w Dziadach • Charakterystyka warstw społecznych w Dziadach • Społeczeństwo polskie w Dziadach • Martyrologia narodu polskiego w Dziadach • Wielka Improwizacja • Dziady - Wielka Improwizacja interpretacja • Streszczenie Dziadów • Dwie koncepcje mesjanizmu • Mała Improwizacja • Prawdy moralne w Dziadach • Moralność w Dziadach • Biografia bohatera romantycznego • Bohater romantyczny • Społeczeństwo rosyjskie w Dziadach • Widzenia Księdza Piotra - interpretacja • Dziady - cytaty • Mała Improwizacja - intrpretacja • Trzy godziny: rozpaczy, miłości i przestrogi w IV części Dziadów • Opracowanie Dziadów • Dziady cz. I • Dziady cz. II • Dziady cz. III • Dziady cz. IV • Warstwy społeczne w Dziadach • Gustaw - Konrad - charakterystyka • Charakterystyka Gustawa - Konrada • Ksiądz Piotr